หลักการพื้นฐานของ CLUE KIT คือการเดินเรียงตามหัวข้อ ของ Template ที่เรียงไว้ตามเลข/ตัวอักษรที่กำหนดให้ เมื่อถึงหัวข้อไหน ให้พูดตามความคิดที่มีอยู่เดิมก่อน จากนั้นค่อยเลือกการ์ด และพยายามเชื่อมโยงการ์ดกับหัวข้อนั้นๆ ใครที่ติดขัดสงสัย หน้านี้จะเป็นตัวช่วยในเบื้องต้นให้เข้าใจการเล่นเกมนี้ให้สนุก

 
 
 

ก่อนเริ่มเล่น

ร่วมกันตั้งเป้าหมายในการเล่นครั้งนี้ว่าต้องการอะไร เช่น อยากเข้าใจตัวเอง พยายามแก้ปัญหาบางอย่าง อยากเข้าใจผู้ร่วมเล่นคนอื่น ฯลฯ จากนั้นจึงเริ่มเดินตามขั้นตอนตาม Template พูดคุยกับผู้เล่นเพื่อตั้งจุดหมายร่วมกัน

*สามารถเล่นได้ตั้งแต่ 1 คน โดยผู้เล่นอาจจะเขียนคำตอบลงกระดาษหากเล่นคนเดียว เพื่อกลับมาทบทวนสิ่งที่คิดที่เขียนไปได้ หากเล่นมากกว่า 1 คนให้ผลัดกันถามและตอบ

หลักการเล่น

  1. ตอบโดยไม่มีการ์ด ก่อนที่จะหยิบการ์ดขึ้นมา เมื่อไปถึงหัวข้อไหน ให้พูดสิ่งคำตอบที่คิดอยู่แล้วออกมาก่อนตามลำดับเลขบน Template  เช่นคำถามว่าเป้าหมายคืออะไร เราอาจจะตอบสิ่งที่เรามีอยู่ในใจ ที่คิดไว้แล้วออกไปก่อน

  2. เลือกหยิบการ์ด 1  ใบ หลังจากพูดสิ่งที่คิด ก็จะหยิบการ์ดเพื่อตอบคำตอบที่คู่ขนานไปกับคำตอบแรกที่คิดมา ขั้นตอนนี้ยืดหยุ่นมาก

    1. โดยเราจะเลือกสุ่มจากการ์ดควํ่าหรือจะหงายการ์ดเลือกเลยก็ได้

    2. เลือกตามประเภทหัวข้อ Artist การ์ดภาพ, Scientist การ์ดคำ หรือ Querist การ์ดคำถามด้วยตัวเอง หรือจะทอยลูกเต๋าเลือกตามหัวข้อการ์ดก็ได้

    3. ให้คู่เล่นเลือกให้ก็ได้

    4. ไม่มีกฎเกณฑ์ตายตัว แล้วแต่ตกลงกันในแต่ละตาและในเกม

  3. เชื่อมโยงการ์ดกับหัวข้อ โดยขั้นแรก ตีความการ์ดแบบตรงไปตรงมา พูดสิ่งที่คิดถึง/เห็น เมื่อเห็นการ์ดใบนี้ก่อน จึงค่อยดึงการ์ดกลับเข้าประเด็นสู่หัวข้อ ฝึกเชื่อมโยงด้วยสัญชาตญาณ ความรู้สึก ในเกมนี้ไม่ควรนำด้วยความคิด ไม่มีถูกไม่ผิด ควรสนุกกับบทสนทนาและสิ่งที่เกิดขึ้นตรงหน้า
    ในขั้นตอนที่หยิบการ์ดมาตีความ หาความหมายใหม่ๆ ช่วยให้มองเห็นมุมใหม่ๆที่เราไม่ได้มอง เพิ่มมิติให้เรื่องที่เราพูดไปก่อนหน้าที่คิดว่าพูดไปหมดแล้ว จริงๆแล้วยังมีเรื่องอื่นอีกที่หลงลืมไปในหัวข้อและประเด็นนี้

  4. สามารถหยิบการ์ดได้เพิ่มเติม จะเปิดการ์ดมากกว่า 1 ใบ เพื่อให้ลงลึกได้มากกว่าเดิม หรือ ช่วยในการตีความการ์ดใบแรกให้ชัดเจนมากขึ้นก็ได้

 
 

การตีความ

 

Artist การ์ดรูป

เน้นจินตนาการ ตีความได้หลากหลาย เน้นความคิดสร้างสรรค์ ออกจากกรอบของตรรกะและเหตุผล ฝึกการทำตามสัญชาตญาณ จิตใต้สำนึก พูดอะไรก็ได้ที่นึกออกตามที่เห็น

  • ขั้นที่ 1 ตีความตามที่ภาพแสดงอย่างตรงไปตรงมาตามที่ตาเห็น พูดออกมาให้หมดว่าเห็นอะไรบ้างโดยไม่ต้องคิด

  • ขั้นที่ 2 ตีความภาพตามที่รู้สึกและสัญชาตญาณเมื่อได้เห็น เช่นดีใจ โกรธ เหงา เศร้า เครียด ชอบ ไม่ชอบ ฯลฯ อาจเกิดการถกเถียงแลกเปลี่ยนกัน เพราะแต่ละคนอาจมองเห็นภาพเดียวกัน แต่รู้สึกไม่เหมือนกัน ให้เล่าว่าคิดถึงอะไร นึกถึงเหตุการณ์ไหนในชีวิต สร้างสรรค์ได้เต็มที่  การ์ดนี้กำลังบอกอะไร ซึ่งความเห็นไม่ตรงกันนี้ ทำให้เราเข้าใจความต่าง ว่าทำไมผู้อื่นถึงมองเห็นไม่เหมือนเรา เพราะเขาอาจมองโลกคนละเลนส์กับเรา

  • ขั้นที่ 3 (Optional) ขุดให้ลึกลงไปอีก อาจเกิดจากการตั้งคำถามขุดลงไปอีกตามความเหมาะสม (ดูที่คำถามช่วยเหลือ)

  • ขั้นสุดท้าย ดึงภาพที่เห็นกลับมายังประเด็นหัวข้อที่กำลังคุยอยู่ ว่าเชื่อมโยงอย่างไรได้บ้าง พยายามหาทางเชื่อมให้ได้ อาจเจอช่องทางใหม่ๆที่คิดว่าคิดไปหมดแล้ว

Scientist การ์ดคำ

เจาะจงมากกว่าการ์ดคำ ใช้คุยในเรื่องที่ตรงหัวข้อขึ้น แล้วจะพบว่า คำหนึ่งคำแต่ละคนอาจให้ความหมายต่างกันและรู้สึกต่างกัน

ยกตัวอย่าง คำว่า ‘Perfect’ สมบูรณ์แบบ บางคนอาจแปลว่า ‘สำเร็จตามเป้าหมาย’ ทำให้รู้สึกดีและสบายใจ ในขณะที่บางคนอาจแปลว่า ‘ไร้ที่ติ เนี๊ยบ’ ทำให้รู้สึกเครียดและอึดอัด สิ่งสำคัญคือการขุดลึกว่าทำไมต่างคนจึงมองเห็นและแปลความหมายต่างกัน

  • ขั้นที่ 1 แปลตรงตัวตามที่คิด หรือแปลตามความรู้ที่ตนเองมี ตีความว่าคำนี้หมายความว่าอะไรตามความคิดของตัวเอง ซึ่งจะพบว่า คำๆเดียวกัน แต่ละคนอาจแปลต่างกัน

  • ขั้นที่ 2 เชื่อมโยงนึกถึงเหตุการณ์ที่เกี่ยวข้องกับคำนี้ ว่ารู้สึกอย่างไรกับคำนี้ มีอะไรที่น่าสนใจเกี่ยวกับคำนี้ คิดถึงเหตุการณ์ไหนในชีวิต มีช่วงเวลาไหนที่รู้สึกถึงคำนี้ การ์ดใบนี้กำลังบอกอะไร

  • ขั้นสุดท้าย เชื่อมโยงกับประเด็นหัวข้อที่กำลังคุยอยู่ ว่าคำนี้เกี่ยวข้องกับประเด็นนี้อย่างไร เชื่อมอย่างไรได้บ้าง พยายามเชื่อมโยงให้ได้ อาจจะได้เห็นมุมมองใหม่ๆ

Querist การ์ดคำถาม

ชัดเจนและตรงไปตรงมา เน้นการหาคำตอบได้ง่ายขึ้น เกิดมุมมองใหม่ๆ จากคำถามที่ไม่เคยถามตัวเองมาก่อนเพื่อได้คำตอบใหม่ๆ และมุมมองใหม่ๆ

  • ขั้นที่ 1 ตอบคำถามตรงตัวไม่ต้องตีความ เพราะคำถามนั้นค่อนข้างชัดเจนอยู่แล้ว หรือตอบอะไรก็ได้ที่นึกถึงในแว่บแรกเมื่อเห็นคำถามนี้ อาจเป็นสิ่งที่นึกถึง เหตุการณ์ในอดีต

  • ขั้นที่สุดท้าย เชื่อมโยงคำถามนี้และคำตอบที่ตอบไป กับประเด็นหัวข้อที่คุยอยู่ และขุดให้ลึกขึ้น

 

คำถามช่วยเหลือ

  • เห็นอะไรเมื่อซูมภาพนี้ออก

  • จะทำยังไงถึงจะพัฒนาสิ่งนี้ได้

  • มีอะไรที่คุณอยากจะพัฒนาให้ดีขึ้นอีก

  • ถ้าการ์ดนี้กำลังบอกทางออกบางอย่าง มันกำลังบอกอะไร

  • ความหมายใหม่สำหรับสถานการณ์นี้คืออะไร

  • คิดถึงคนที่ให้คำปรึกษาเรื่องนี้ได้ไหม เขาคือใคร

  • การ์ดนี้ช่วยสนับสนุนการเติบโตรึเปล่า


ข้อคิดจากการเล่น

  • ความสนุกสำคัญกว่ากฎกติกา การเล่น CLUE KIT ควรยืดหยุ่นและอิสระ ขึ้นอยู่กับการตกลงระหว่างกันของผู้เล่น

  • คุยกันเพื่อแลกเปลี่ยนเป็นสิ่งสำคัญ การได้สนทนาลึกๆ และเชื่อมต่อกัน เพื่อเข้าใจเป้าหมายของกันและกัน หรือสิ่งลึกๆที่อยู่ในใจที่ไม่เคยได้บอกกัน

  • ควรทำบรรยากาศให้ผ่อนคลาย เบาสบาย เปิดใจเพื่อแลกเปลี่ยน เรื่องราว ความคิด ความรู้สึกระหว่างกันอย่างไม่คาดคั้น ไม่กดดันกัน และให้เวลา

  • เกมนี้ไม่มีผิดถูก เพราะเน้นสมองฝั่งจินตนาการและความคิดสร้างสรรค์ ลอง Improvise อยู่กับขณะนั้น นึกอะไรก็พูดออกมา ปลดปล่อยตัวเองให้พูดนอกเหนือจากสิ่งที่เคยพูด สิ่งที่เคยคิด มองมุมใหม่ๆ เผื่อจะเห็นในสิ่งที่ลืมคิดถึง เห็นความเป็นไปได้ใหม่ๆ จากการตีความการ์ดที่ไม่ได้เกิดจากการคิดวางแผนมาก่อนหน้า

  • ไม่ว่าจะออกประเด็นไปไกลแค่ไหน ให้กลับมาที่ประเด็นเดินตามเส้นเรื่องที่ออกแบบไว้ตาม Template ทำให้สามารถตั้งใจฟังกันได้เต็มที่ ไม่ต้องกังวลว่าจะต้องถามอะไรต่อ

  • ผู้ฟังควรตั้งใจฟัง  ฝึกการเป็นผู้ฟังที่ดี ฝึกความใจเย็น สามารถขุดลึกลงไปได้ตามต้องการหากสงสัย เปิดใจฟังโดยไม่แทรกผู้พูด ไม่พูดชี้นำ ไม่ด่วนสรุป ควรเปิดใจกว้างเพื่อรับฟังความเห็นใหม่ๆจากมุมมองผู้พูดโดยไม่ตัดสิน

  • ผู้พูดสามารถพูดอะไรก็ได้ที่คิด ที่เห็น ที่รู้สึก คือเปิดใจพูดในสิ่งที่ไม่กล้าพูด มีสิทธิ์ที่จะไม่ตอบถ้าไม่สบายใจ อาจข้ามหรือเปลี่ยนการ์ดได้เสมอ